today i helped a friend (and fellow graphic design student) bind a book for her school assignment. we did a great job, if i can say so myself. i picked up some new bookbinding tips & tricks along the way: (i'm writing them in dutch because the tutorial is also in dutch!)


boekbind tips & tricks:
- een letter, woord, figuur in relief maken op de cover kan ook. daarvoor moet je, in plaats van 1 dik karton van bvb 4mm te gebruiken, 2 kartonnen van 2mm op elkaar lijmen. in het bovenste heb je dan je letter/woord/figuur uitgesneden. de kant met het relief lijm je als eerste in (dus je wacht met de rug en de andere kant te lijmen op het boekbinderslinnen tot de relief-kant droog is), je lijmt het op het boekbinderslinnen, draait het vrijwel onmiddelijk om en oefent lichte druk uit op de plaats waar het dieper is. met een vouwbeen of een stomp voorwerp kan je de randjes mooi uitduwen. tip: gebruik op die plaatsen zeker niet teveel lijm. (edit: leg een vochtige vod bij je om je belijmde vingers af te kuisen. zo beland er zeker geen lijm op je cover!)

- het is zeer handig om in plaats van boeken als gewicht te gebruiken, 2 sergeanten en 2 houten planken (bedekt met papier, anders plakt het hele boeltje aan je plank) te gebruiken als pers. je steekt dan je gebonden katernen - met schutbladen en al, met het stofje en eventueel kapitaalbandjes erop) (licht) gelijmd erin, en als het er dan tussenzit kan je er nog eens overgaan voor nog een laagje lijm. daar kan je het gemakkelijk in laten drogen zonder dat je de hele boekenkast moet leeghalen.

- het toverwoord bij boekbinden is écht waar: geduld geduld geduld. een beetje zoals bij naaien, vind ik.

i always think it's great how people make tutorials about something they know how to do. so, as i followed several tutorials made up by my fellow bloggers, i decided to make my own: a bookbinding tutorial. note that it's in dutch (too difficult to explain in english) and that i am very messy and i wanted to do it quickly too, so this is probably not the way you want to do it at home!

TUTORIAL BOEKBINDEN:
Benodigdheden:

(De meeste dingen vind je bij bvb. Schleiper, meer speciale dingen -kapitaalbandjes bvb.- vind je bij Le Saffre in Gent of bij de hobbyspeciaalzaak)

engelengeduld
papier (bij voorkeur gerecycleerd), op maat gesneden (dit wordt later dubbelgevouwen, dus voor een A5 boekje heb je A4 nodig, voor een A4boekje A3, etc)
schaar
naald (scherpe, dikke naald)
stevig garen (géén standaard naaigaren, wel van dat dik, “gecoat” garen dat op sterretjes zit)
potlood
meetlat
scherp breekmes
stevig gekleurd tekenpapier
boekbinderslinnen, behangpapier kan ook, een soort van canvasstof moet ook lukken
boekbinderslijm (van cruciaal belang, probeer het niet met pritt, velpon, knutssellijm,...)
kapitaalbandjes, niet broodnodig maar wel een leuke afwerking
dik karton: 2-3mm dik: geen karton van kartonnen dozen, daar zit lucht tussen. je wilt geperst karton gebruiken!
linnen of stof (iets dun, katoen-of linnen-achtig)
kladpapier
penseel met harde haren


A. Katernen vouwen, naaien en lijmen.

1.Vouw al je losse papieren in 2. Leg deze in mekaar, per 2, 4 of 8, al naargelang de dikte van je papier. Dit zijn je katernen. Een dik boekje betekent veel katernen. Ik heb vijf katernen gemaakt van papier uit een oude schetsboek, dat maakt een boekje van 1cm dik.



2.Teken op elk katern stipjes op de vouw: in het midden, 5 cm daarboven en 5 cm daaronder. (een groter boek (hetmijne was slechts 10,5x15cm) heeft meer ruimte nodig tussen de gaatjes, ofwel voor de stevigheid meer gaatjes, dit is wel een andere manier van naaien.)

3.Prik met je scherpe naald gaatjes in de vouw, op de stipjes. Je kan verschillende katernen op elkaar leggen en ik vind het gemakkelijk als je er iets zacht onder legt, bvb een handdoek.



4.Nu kan het naaien beginnen! Neem je eerste katern en steek van buiten naar binnen in het middelste gaatje. (laat langs buiten +- 5cm hangen) Steek van binnen naar buiten in het bovenste gaatje. Steek terug van buiten naar binnen in het middelste gaatje. Steek dan van binnen naar buiten in het onderste gaatje. Dat ziet er langs binnen zo uit:



5.Katern één is genaaid. Leg het tweede katern erbovenop en herhaal de naaitechniek tot je buitenkomt uit het bovenste gaatje. Steek dan ONDER de draad van het vorig katern (je krijgt een soort kruisje), trek aan en naai verder zoals hierboven beschreven.



6.Je doet altijd hetzelfde, maar zorg dat je katernen aan elkaar hangen door telkens je ergens uitkomt (afwisselend langs boven en onder) ONDER de draad van het vorige katern te steken. Zo hangen je katernen aan elkaar. Strek stevig aan, maar niet té, want dan scheuren je gaatjes. Dat ziet er zo uit, maar dit is wel veel te los, het moet strakker, maar de foto is maar om het systeem te tonen:



7.Als alle katernen genaaid zijn, knoop je het uiteinde dat je nu hebt aan het uiteinde van in het begin.

8.Nu zitten je katernen aan elkaar! Knip een stukje van je stof dat ongeveer driedubbel zo breed is als de dikte van je katernen, en ongeveer 2 – 4 cm korter dan de lengte van je katernen.

9.Snij ook 2 dubbele pagina's uit je gekleurd papier (dus even groot als één blad uit één katern). Gevouwen in 2 dus exact het formaat van je boekje.

10.Gebruik een papier om netjes 0,5cm lijm aan te brengen op de rand. Lijm ze met dit randje op het eerste en laatste blad. (Deze stap kan je ook pas op het einde doen – zoals ik heb gedaan – maar eigenlijk is het beter als je dit nu al doet). Dit zijn je schutbladen!



11.Vouw het stofje over je katernen en schutbladen (druk deze goed op elkaar, gebruik eventueel papierklemmen om ze goed samen te houden zodat ze onderling niet verschuiven) en smeer (voldoende) lijm over de rug. Leg erop en eronder ook een kladpapier, zo lijm je niet op tafel. Gemakkelijkst is om het net op de rand van de tafel te leggen.



12.Als je kapitaalbandjes gebruikt, is het nu het moment om ze erop te lijmen. Knip er 2, even breed als de dikte van je boek, en lijm ze zodanig zodat het “randje” net op je papier ligt.

13.Leg dit (liefst op de rand van een tafel en met papier boven en onder, zodat je niet op je snijmat lijmt... hum) plat onder véél gewicht (boeken dus) en laat een nachtje drogen.

Dat zou er dan zo moeten uitzien:



B. Kaft maken en lijmen

1.Snij uit je karton 3 rechthoeken: 2 rechthoeken hebben hetzelfde formaat als je papier, maar tel er in de lengte 6mm bij en in de breedte 3mm. 1 rechthoek is de rug, dit is ook 6mm langer dan de lengte van je papier, maar heeft als breedte de dikte van je boekblok.

2.Knip je boekbinderslinnen uit. Leg je kartonnetjes erop, en neem overal ongeveer 5 cm extra. Meer mag ook, maar liefst niet minder. (Ik heb mijn linnen eventjes onder de naaimachine gestoken om het een beetje te decoreren, een leuke tip voor de naaisters onder ons)



3.Lijm je kartonnetjes op je boekbinderslinnen. Dit doe je als volgt: lijm je karton in, NIET je linnen (dit gaat opkrullen!) en plak het op je linnen. Laat tussen je rug en je voor- en achterkant ongeveer 3mm.



4.Als alles gelijmd is, knip je driehoeken van de kanten. Ik heb dit snel gedaan, dus het is een beetje scheef, maar het zou er ongeveer zo moeten uitzien. Zorg ervoor dat je wel minstens 2mm laat tussen de hoek van je karton en het linnen, anders zie je je karton straks!



5.Lijm je linnen in (karton mag je ook inlijmen als je wil) en vouw het over het karton. Doe eerst boven- en onderkant, daarna de zijkanten. De hoekjes duw je netjes in.



6.Laat drogen. (als je tijd hebt: een volledige nacht, weer onder boeken) Ta-dah:

(recht mag ook)



C. Boekblok in kaft lijmen

1. Neem je gedroogde boekblok, en lijm het schutblad in. Om proper te werken leg je er een kladpapier tussen alvorens te lijmen. Kleef je schutblad op je kaft, begin met de voorkant.




2. Doe hetzelfde, maar voor de achterkant.



3. Je boekje is klaar! Laat het wederom plat en onder gewicht drogen. Haal het de volgende dag ervan onder en bewonder je werk!

Zo, veel succes ermee!
(nuttige link voor een andere bindwijze, afwerking is wel hetzelfde, en alles is véél properder gedaan!) En dit is een voorbeeld van een geprint boek dat ik zelf heb gebonden, dat was voor een eindwerk en daar heb ik uiteraard véél meer tijd en zorg in gestoken:


(voor meer afbeeldingen: zie www.severienvandam.net )